قدیمیترها زمانی که میخواستند دربارهی دیگران قضاوت کنند، از طرز لباس پوشیدن آنها، بلندی یا کوتاهی موی سر و یا ریششان، وسیله نقلیه که استفاده میکردند، همه و همه بهره میبردند تا برایشان تفهیم شود، که طرف مقابل چگونه میاندیشد، چگونه آدمی است و چه احساسی دارد و بسیاری از خصوصیات نهفته یا آشکار فرد را مییافتند و از روی آن قضاوت میکردند.
چرا که تمام این موارد پیامهایی است که میان مردمان مبادله میشود و البته بیشترین پیامی که از شخصی به شخص دیگر منتقل میشود تنها به آنچه که مینویسد و میگوید، محدود نمیشود، بلکه بیشتر میتوان پیامها را از اعمالی که انجام میگیرد و حرکاتی که به منصه ظهور میرسد، دریافت کرد.
در حقیقت، میتوان گفت یک پیام چیزی است که میتواند معنای خاصی را در دیگری برانگیزد. اگر چیزی که ما میپوشیم و یا حرکتی که انجام میدهیم معنی خاصی را به دیگران منتقل میکند، میتواند پیامی از سوی ما به آنان باشد و آن گاه میتواند هم در سطح ملی و هم در سطح بین المللی ارتباطی را به وجود آورد که البته این ارتباط میتواند ارادی باشد یا غیر ارادی.
اما با گسترش تکنولوژی و ورود وسایط ارتباطی نوین، بسیاری از نقشهای ارتباطی ما نیز تغییر یافته است.
امروز برای بسیاری، دریافت پیامها تنها محدود به آنچه که در گذشته از آن پیام دریافت میشد، نیست و بسیاری از مسایل دیگر همچون مدل گوشی تلفن همراه و به تازگی زنگهای تلفنهمراه را هم به چنین فراگردهای ارتباطی میتوان افزود.
در این میان انتخاب ملودی تلفن همراه به اعتقاد کارشناسان علوم ارتباطات بر اساس ویژگیهای جنسیتی، سنی، فرهنگی و اعتقادی قابل تفکیک است.
این در حالیست که زنگهای تلفن همراه وارد جهان سیاست نیز شدهاند. انواع و اقسام گزارشهای منتشر شده در بسیاری از نقاط جهان داستانهایی از بهرهگرفتن گروههای سیاسی از زنگهای تلفن همراه برای جلب توجه دیگران نقل میکنند.
کشمکشی که چند ماه پیش، پس از به صدا در آمدن زنگ تلفن همراه یکی از نمایندگان در پارلمان عراق به وقوع پیوست، مثال بارزی از یک نمونه انتقال پیام از این نوع است.
انتخاب یکی از مناجاتهای شیعی به عنوان زنگ تلفن همراه در حالی که رئیس مجلس یک سنی بود، باعث مشاجره میان طرفهای درگیری شد.
اکنون، زنگهای تلفن همراه با ماهیت رسانهای که یافتهاند پیامهای مختلفی را منتقل میکنند. به اعتقاد روزنامهنگاران زنگهای تلفن همراه این قابلیت را پیدا کردهاند که نماد یک تشکل سیاسی یا اجتماعی شوند.
البته هنوز زنگهای سیاسی برای ایرانیان به مانند آنچه که در دیگر کشورهای دنیا با استقبال روبرو شد طرفنداران چندانی ندارد، اما هراز گاهی بنابر اتفاقات روز، یک ملودی مورد استقبال قرار میگیرد.
کارکرد تفریحی و سرگرم کننده این وسیله در ایران نیزمورد توجه کارشناسان علوم ارتباطات قرار گرفته است.
"دکتر گرانمایه پور" در این باره به روزنامه کارگزاران میگوید: مردم ایران علاقه شدیدی به تنوع زنگ تلفن همراه در مقایسه با دیگر مردم جهان دارند و شاید این علاقه یا شیفتگی بیش از حد به این وسیله ارتباطی به دلیل کمبود وسایل سرگرم کننده در ایران باشد.
وی معتقد است: جوانان بیشتر زنگهای عجیب ، غریب و گاه با ریتمهای تند را انتخاب میکنند. خانمها معمولاً ریتمهای ملایم را نمیپسندند و افراد مذهبی از ملودیهای نوحه آهنگهای مذهبی استفاده میکنند.»
با این وجود، نمیتوان زیبایی یک موسیقی حتی اگر برای آگاهی از تماس برقرار شده باشد، را نادیده گرفت.
سارا کروبی - کارشناس واحد خبر روابط عمومی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات