همه جا فرق دارد اینروزها. اتفاق کمی نیست که میخواهد بیفتد. زمین در چرخش دوبارهاش باز رسیده به این نقطهی پر التهاب، ولی؛ باز اینجا، جایی ویژه است. بارگاه منور حضرت رضا(ع). انگار منتقم خونهای به ناحق ریختهی صحرای کربلا در گوشهای از این صحن و سرا به سوگ نشسته و ندای «هل من ناصرٍ ینصرنی» سر میدهند. تکرار و تکرار و تکرار. سالهاست این روزها و این وقایع تکرار میشوند، ولی؛ انگار تازهی تازه هستند این خونهای ریخته و این داغهای چسبیده به سینه و چه بسا هر چه هم میگذرد روزگار مجنونتر از پیش، خود را میان داشتهها و نداشتههای کربلا سرگردان میداند.
هنرمندان ارادتمند به ساحت حضرت اباعبداللهالحسین(ع) نیز هر کدام به نوبهی خود سعی در بیان و ابراز ارادت خاص خود به شهدای دشت کربلا داشتهاند. از میان این هنرمندان، نام استاد فرشچیان، نامی آشناتر است.
یکی از افتخارات استاد محمود فرشچیان طراحی پنجمین ضریح مطهر مولایمان حضرت امام رضا(ع) است. همچنین ایشان طی بیست سال اخیر تعدادی از آثار خود را به موزهی آستان قدس رضوی اهدا کردهاند که پنجمین روز آفرینش، عصر عاشورا، پناه(یتیمنوازی حضرت علی(ع))، یا رب، نیایش، اولین پیام، توسل، هدیه(حضرت علی اصغر(ع))، ضامن آهو (2)، کوثر، رمی جمره (امتحان سخت)، پرچمدار حق( حضرت ابوالفضل(ع)) و خمسهی آل طیبه در تالاری که به آثار این استاد بزرگ نقاشی ایران و جهان در گنجینهی قرآن و نفایس رهبری واقع در صحن کوثر حرم مطهر رضوی اختصاص یافته، موجود است.
ه مناسبت فرا رسیدن ایام شهادت سید و سالار شهیدان، به معرفی تابلوهای عاشورایی این تالار پرداختیم.
تابلوی عصر عاشورا در تار و پود این رنگهای آرام گرفته بر جان تابلو، اندوه سهمگین و بیصدای اهل بیت(ع) در کنار ذوالجناح و همچنین بیتابی در نشستن و ایستادن آنها، گویی مصیبت عمیقی را فریاد میکند. تابلو «عصر عاشورا» که تصویر بازگشت اسب بیسوار و خونین امام حسین(ع) است، به گونهای هنری خبر از شهادت سوارش میدهد.
در این اثر برای القای حس غریبانه و غمبار فضا از چهرهی غبار آلود ذوالجناح که در میان میدان بوده، استفاده شده است. و انگار حزن حاکم بر فضا هنرمند را بر آن ساخته تا شخصیتها و دیگر عناصر تشکیلدهنده را با رنگ خاکستری و بنفش که دارای مفاهیمی غمانگیزند، رنگآمیزی کند. چرا که؛ رنگ بنفش، نوعی از غم و اندوه را به همراه دارد. آبی- بنفش نشان از خودگذشتگی، رنگ قرمز- بنفش نشانهی عشق آسمانی و معنویت، رنگ خاکستری با معنی قیام و رنگی برای نشان دادن رنج فراوان است که در ترکیبات این تابلو فراوان به چشم میخورد.
گفتنیاست این اثر در سال 1355 خلق و در سال 1369 نیز به موزهی آستان قدس رضوی اهدا شده است.
تابلوی پرچمدار حق
حضرت ابوالفضل(ع)، علمدار و ساقی تشنگان دشت کربلا است. استاد فرشچیان، بزرگ علمدار جهان را در تابلویی با عنوان «پرچمدار حق» به گونهای هنرمندانه به تصویر کشیده است. این تابلو نشانگر ایثار و فداکاریهایی است که حضرت ابوالفضل (ع) در کنار رود فرات از خود نشان داده و جان در طبق اخلاص گذاشته. این اثر ماندگار که با سبک نگارگری و تکنیک اکریلیک در سال 1389 خلق شده، در سال 1390 به موزهی آستان قدس رضوی اهداشده است.
*تابلوی هدیه ی عشق
در این اثر اهدایی از سوی استاد فرشچیان، احساس آزادگی، رهایی و برانگیختن از تعلقات دنیوی با وضوح بیشتری موج میزند. بهطوری که حالت دست امام و تیری که به گلوی طفل شش ماههی ایشان اصابت کرده است، بهصورت موربی ترسیم شده که نماد حرکت بوده و مخاطب را با خود به ژرفای عمیق مفاهیم این تابلو میکشاند.
همچنین میتوان گفت که نحوهی آوردن دست امام حسین(ع) به سمت آسمان و همچنین صورت مبارک حضرت علی اصغر(ع) که رو به سمت بالا دارد، همگی گویای نوعی صعود و برتری است. در پسزمینهی این تابلو بیشتر رنگ زرد و خاکستری کار شده که در فرهنگ اسلامی نماد پیروزی است و رنگ خاکستری هم در اینجا نوعی آرامش را در ذهن ترسیم میکند. این اثر ترکیبرنگی زیبا با نظاممندی خاصی دارد تا جایی که با وجود فضای خالی که در پایین وجود دارد، چشم گردش پیدا کرده و از دیدن تابلو خسته نمیشود.
این اثر ارزشمند نیز که در سال 1381 خلق شده، در سال 1382 به موزهی آستان قدس رضوی اهدا شد.